14 możliwych przyczyn dysleksji – 14 kroków diagnostycznych

Z pomocą specjalnie opracowanych urządzeń oraz prób klinicznych w Metodzie Warnkego bada się deficyty w zakresie automatyzacji „centralnego przetwarzania” informacji słuchowych, wzrokowych i motorycznych. Dane uzyskane w toku procesu diagnostycznego porównywane są do norm w formie rang procentowych pozwalających wyznaczyć stopień nieprawidłowości na tle grupy rówieśniczej oraz stanowią podstawę do wyznaczenia celów treningowych.
W diagnozie Metodą Warnkego badamy:

Próg kolejności wzrokowej – czyli wymiar zdolności układania dwóch szybko następujących po sobie bodźców wzrokowych (wzrokowego porządkowania bodźców). Zdolność ta służy do precyzyjnego układania ciągów bodźców wzrokowych, istotnych w procesie czytania.

Próg kolejności słuchowej – czyli wymiar zdolności układania dwóch szybko następujących po sobie bodźców słuchowych. Umiejętność ta umożliwia rozróżnianie głosek zwarto – wybuchowych d/t, b/p czy g/k. Jeżeli dziecko nie odróżnia ich od siebie, prowadzi to do trudności w zrozumieniu mowy.

Słyszenie kierunkowe – polegające na lokalizacji źródła dźwięku z dokładnością do kilku stopni kątowych. Jest to istotna wartość pomiarowa oznaczająca umiejętność śledzenia toku lekcji w otoczeniu dźwięków zakłócających, które w standardowym pomieszczeniu klasowym mają natężenie ok. 50 – 60 dB, (np. by rozpoznać głos nauczyciela w głośnej sali).

Różnicowanie tonów – czyli umiejętność szybkiego spostrzegania różnic wysokości dźwięków pojawiających się jeden po drugim. Służy to do rozpoznawania samogłosek i dekodowania melodii mowy.

Synchroniczne wystukiwanie rytmu – czyli umiejętność wykształconą dzięki stosownej do wieku koordynacji słuchowo – motorycznej, świadczącą o efektywnej koordynacji półkul mózgowych. Deficyty w zakresie koordynacji słuchowo – motorycznej stają się widoczne, gdy dzieci dyslektyczne nie są w stanie adekwatnie przełożyć zmieniających się klików słyszanych raz z lewej, raz z prawej strony, na odpowiednie stukanie rękami.

Czas reakcji z wyborem – czyli umiejętność szybkiej i trafnej reakcji przy wyborze jednej z wielu możliwości, nabyta dzięki koordynacji słuchowo – motorycznej. Umiejętność ta decyduje o czasie rozpoznawania fonemów (głoski przy słyszeniu języka) i grafemów (litery przy rozpoznawaniu języka pisanego). Jest ona istotna w procesach decyzyjnych.

Test wzorca częstotliwości – czyli umiejętność przekładania melodii mowy na informacje, polegającą na zlokalizowaniu tonu o odmiennej wysokości spośród trzech dźwięków. Umiejętność ta stanowi podstawę do segmentowania ciągłego potoku mowy przy rozpoznawaniu języka mówionego na poziomie nie językowym.

Test wzorca czasowego – czyli umiejętność przekładania rytmu mowy na informacje, polegającą na zlokalizowaniu tonu o odmiennej długości spośród trzech dźwięków. Dziecko słyszy krótką sekwencję trzech dźwięków, z których dwa są identyczne. Następnie musi wskazać, który z trzech dźwięków różni się od pozostałych. Umiejętność ta stanowi, obok rozpoznawania długości tonów, kolejną ważną podstawę do segmentowania ciągłego potoku mowy przy rozpoznawaniu języka mówionego na poziomie nie językowym.

Koordynację oko – ręka – umiejętność ważną dla dokładnej grafomotoryki, polegającą na szybkiej korekcie motorycznej rozpoznawalnych wizualnie odchyleń od wartości zadanej. Celem jest uzyskanie umiejętności balansowania lekkim drążkiem, w pozycji siedzącej, na grzbiecie ręki nie piszącej przez dziesięć sekund.
Czytanie tekstów pozbawionych znaczenia – umiejętność istotną dla szybkiego czytania oraz dla tworzenia wewnętrznych obrazów, polegająca na całkowicie zautomatyzowanym opanowaniu zmiany grafem – fonem. Osoby prawidłowo piszące opanowały dwie techniki czytania: Po pierwsze, dzięki przetwarzaniu liter w głoski uczą się one automatycznie czytać, bez konieczności długiego zastanawiania się. Później uczą się rejestrowania znanych im słów jako jednej całości. Osoby z problemami z pisownią, z różnych względów, pomijają pierwszą fazę uczenia się. Próbują one rozpoznawać całe słowo po jego konturze, a nie po jego szczegółowej strukturze poszczególnych liter. W ten sposób nie powstają u nich zróżnicowane reprezentacje prawidłowej pisowni. Stwierdza się to za pomocą testu czytania pseudotekstów czyli tekstów złożonych ze słów pozbawionych znaczenia, ponieważ dziecko jest zmuszone do wykazania się umiejętnością automatycznego przetwarzania litery na głoskę.

Zdolność do zapamiętywania krótkotrwałego – czyli umiejętność niezbędną do czytania ze zrozumieniem sensu, polegającą na powtarzaniu i bezbłędnym zapamiętywaniu ciągów sylab zgodnie z zasadą „wiek minus jedna sylaba”, nie więcej jednak, niż sześciu sylab. Określa ona umiejętność krótkotrwałego zapamiętywania przez ucznia sylab i słów w procesie czytania.

Selektywność percepcji – czyli umiejętność różnicowania dźwięków mowy w oparciu o informacje uzyskane w toku czasowego ich przetwarzania. Ta umiejętność jest niezbędna dla bezbłędnego rozróżniania głosek o podobnym brzmieniu, szczególnie spółgłosek.

Spostrzeganie dynamiczne – czyli umiejętność ważną dla niezakłóconego szybkiego czytania, polegająca na precyzyjnym, w przestrzeni i czasie, sterowaniu sześcioma mięśniami służącymi do kierowania każdym okiem.

Zez ukryty – czyli badanie pod katem wykrycia nieprawidłowości w widzeniu polegającej na zmniejszeniu umiejętności osoby o prawidłowej ostrości wzroku do dokładnego odtwarzania obrazu we właściwym miejscu na siatkówce obu oczu. Ta umiejętność również jest niezwykle ważna dla prawidłowego czytania.

Literowanie wzrokowe – konieczny warunek opanowania prawidłowej pisowni. Jest to umiejętność każdej prawidłowo piszącej osoby do wyobrażenia sobie całego słownictwa na swoim wewnętrznym ekranie.

Zależnie od wyników badania niezbędne mogą okazać się dalsze badania neurologiczne, optometrystyczne, audiologiczne. Ten moment jest punktem wyjścia do wypracowania odpowiedniego schematu treningowego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *